{"id":7487,"date":"2024-04-22T08:17:28","date_gmt":"2024-04-22T08:17:28","guid":{"rendered":"https:\/\/icbt.al\/?p=7487"},"modified":"2024-11-14T09:53:27","modified_gmt":"2024-11-14T09:53:27","slug":"si-ndikon-stresi-ne-shendet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/icbt.al\/en\/2024\/04\/22\/si-ndikon-stresi-ne-shendet\/","title":{"rendered":"How Stress affects Health"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nj\u00eb reagim i natyrsh\u00ebm:<\/strong><\/p>\n<p>Truri yn\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb skanoj\u00eb informacione q\u00eb paraqesin rrezik dhe stresi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje automatike e zhvilluar p\u00ebr t\u00eb na mbrojtur nga rreziqe t\u00eb perceptuara duke rritur shtypjen e gjakut, energjis\u00eb dhe duke na p\u00ebrgatitur t\u00eb p\u00ebrballemi me problemin. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb, ne ndjejm\u00eb stres t\u00eb shtuar sepse po p\u00ebrballemi me sfida q\u00eb nuk kemi p\u00ebrjetuar m\u00eb par\u00eb. <a href=\"https:\/\/icbt.al\/en\/2024\/04\/22\/pse-kriza-e-koronavirusit-godet-rende-vecanerisht-adoleshentet-shpjegojne-shkencetaret-zhvillimor\/\">COVID-19<\/a> nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrezik i imagjinuar, por t\u00eb menduarit e bazuar n\u00eb frik\u00eb dhe ankth mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb vendime q\u00eb jo vet\u00ebm nuk do na mbajn\u00eb t\u00eb sigurt por dhe mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb gjendjen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Stresi kronik:<\/strong><\/p>\n<p>Kur stresi fillon t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb me aft\u00ebsin\u00eb t\u00ebnde p\u00ebr t\u00eb jetuar nj\u00eb jet\u00eb normale p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb zgjatur, ai b\u00ebhet edhe m\u00eb i rreziksh\u00ebm. Sa m\u00eb e gjat\u00eb periudha e t\u00eb ndjerit <a href=\"https:\/\/www.apa.org\/topics\/stress\/health\">stres<\/a>, aq m\u00eb keq do jet\u00eb p\u00ebr mendjen dhe trupin.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb ndihesh i lodhur, t\u00eb kesh v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u koncentruar ose t\u00eb irritohesh pa ndonj\u00eb arsye t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, duke dob\u00ebsuar sistemin e imunitetit, stresi mund t\u00eb shkaktoj\u00eb s\u00ebmundje si\u00e7 jan\u00eb ato t\u00eb zemr\u00ebs, t\u00eb metabolizmit, diabet e madje edhe vdekje t\u00eb parakohshme.<\/p>\n<p>Duke reduktuar nivelet e stresit ti jo vet\u00ebm se do ndihesh m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr momentin, por do t\u00eb mbrosh sh\u00ebndetin t\u00ebnd afatgjat\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 t\u00eb b\u00ebrit disa gj\u00ebra q\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ndihesh mir\u00eb, i\/e relaksuar dhe me shpres\u00eb \u00e7do dit\u00eb, k\u00ebto jan\u00eb disa strategji p\u00ebr t\u00eb reduktuar stresin:<\/p>\n<ol>\n<li><em>Identifiko \u00e7far\u00eb po e shkakton at\u00eb<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Monitoro gjendjen t\u00ebnde mendore gjat\u00eb dit\u00ebs. N\u00eb qoft\u00eb se ndihesh i\/e stresuar shkruaj shkakun, mendimet q\u00eb ke dhe humorin. Kur e di se \u00e7far\u00eb t\u00eb shqet\u00ebson, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb zhvillosh nj\u00eb plan p\u00ebr ta adresuar at\u00eb. Kjo mund t\u00eb thot\u00eb t\u00eb vendos\u00ebsh pritshm\u00ebri m\u00eb t\u00eb arsyeshme p\u00ebr veten dhe t\u00eb tjer\u00ebt ose t\u00eb k\u00ebrkosh ndihm\u00eb me \u00e7far\u00eb t\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebsh. Listo t\u00eb gjitha p\u00ebrkushtimet tuaja, vler\u00ebso prioritetet dhe elimino \u00e7do detyr\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb absolutisht thelb\u00ebsore.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><em>Nd\u00ebrto marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb forta<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Marr\u00ebdh\u00ebniet mund t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb burim i stresit prej reagimeve t\u00eb vazhdueshme negative dhe t\u00eb vrazhda. Por marr\u00ebdh\u00ebniet mund t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb edhe p\u00ebr zbutjen e stresit. K\u00ebrko ndihm\u00ebn e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb familjes ose shoq\u00ebris\u00eb duke ua b\u00ebr\u00eb me dije se je duke kaluar nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Ata mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb t\u00eb ofrojn\u00eb ndihm\u00eb praktike dhe mb\u00ebshtetje, ide t\u00eb dobishme ose thjesht\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb re p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me at\u00eb q\u00eb t\u00eb shkakton stres. Mbaj distanc\u00eb fizike por jo distanc\u00eb emocionale.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><em>T\u00ebrhiqu nga situata kur je i\/e zem\u00ebruar<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Para se t\u00eb reagosh, lejoi vetes koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb menduar duke num\u00ebruar deri n\u00eb 10 dhe pastaj rikonsidero. T\u00eb ecurit dhe aktiviteti tjet\u00ebr fizik gjithashtu mund t\u00eb ndihmoj\u00eb p\u00ebr t\u2019u qet\u00ebsuar. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, aktiviteti fizik rrit prodhimin e endorfinave q\u00eb ngrisin dhe p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb humorin.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em>Pusho mendjen t\u00ebnde<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Duke konsideruar se stresi mund t\u00eb shkaktoj\u00eb dhe pagjum\u00ebsi, sigurohu q\u00eb po b\u00ebn gjum\u00eb t\u00eb bollsh\u00ebm dhe t\u00eb mir\u00eb. Sidomos n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, q\u00ebndro i informuar por kufizo koh\u00ebn q\u00eb kalon duke d\u00ebgjuar lajme vazhdimisht. Provo q\u00eb \u00e7do dit\u00eb t\u00eb identifikosh di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn je i\/e mir\u00ebnjoh\u00ebs\/e: nj\u00eb per\u00ebndim, t\u00eb d\u00ebgjuarit muzik\u00eb, t\u00eb biseduarit me nj\u00eb mik apo ushqim n\u00eb tryez\u00eb. Prano se k\u00ebto jan\u00eb koh\u00ebra t\u00eb jasht\u00ebzakonshme dhe ke durim, dhembshuri dhe kujdes p\u00ebr veten dhe t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb reagim i natyrsh\u00ebm: Truri yn\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb skanoj\u00eb informacione q\u00eb paraqesin rrezik dhe stresi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje automatike e zhvilluar p\u00ebr t\u00eb na mbrojtur nga rreziqe t\u00eb perceptuara duke rritur shtypjen e gjakut, energjis\u00eb dhe duke na p\u00ebrgatitur t\u00eb p\u00ebrballemi me problemin. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb, ne ndjejm\u00eb stres t\u00eb shtuar sepse po [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":7488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-7487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendeti-mendor"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7487"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9902,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7487\/revisions\/9902"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/icbt.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}